DNA

Afkorting van deoxyribonucleïnezuur, de drager van de erfelijke informatie van de meeste levende wezens. DNA is opgebouwd uit twee strengen nucleïnezuur, die spiraalsgewijs als een wenteltrap om elkaar gewonden zijn. Men spreekt van een dubbele helix. Het DNA ligt opgerold in de chromosomen. De strengen zijn opgebouwd uit een keten van nucleotiden die bestaan uit een stikstofbase, een suiker (deoxyribose) en een fosfaatgroep. De stikstofbasen zijn adenine (A), cytosine (C), guanine (G) en thymine (T). In de dubbele helix zijn de stikstofbasen in specifieke paren gekoppeld: tegenover een A altijd een T en tegenover een G altijd een C. Hierdoor zijn de twee DNA‑strengen elkaars spiegelbeeld.
De genetische eigenschappen van alle levende organismen liggen vast in de volgorde van de nucleotiden. In het totaal gaat het om 50‑250x106 basenparen, gelegen in ongeveer 22.500 genen. De informatie in het DNA bestaat uit de codering van de aminozuurvolgorde van eiwitten (onder andere receptoreiwitten, enzymen en hormonen). Daarmee fungeert het DNA als recept voor de constructie, het functioneren en het onderhoud van de cellen en het organisme waarvan zij deel uitmaken. Deze informatie moet eerst worden overgeschreven in RNA (ribonucleïnezuur), het nucleïnezuur dat betrokken is bij de eiwitsynthese. Bij celdeling wordt het totale DNA verdubbeld, doordat beide strengen ontwinden en vervolgens worden gekopieerd. Zo ontstaan twee nieuwe identieke moleculen, die elk één streng van het oorspronkelijke molecuul bevatten.
Zie ook genetische code.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke Oost-Europese componist schreef de symfonie Uit de Nieuwe Wereld?


JUIST!NIET JUIST!

Antonín Dvorák

utopie

Utopie is een in de fantasie geconstrueerde ideale (maatschappelijke) toestand, afgeleid van de titel van het beroemde traktaat Utopia (1516) van Thomas More, die men vrij zou kunnen vertalen met \'Nergenshuizen\'. \'Topos\' is Grieks voor \'plaats\' en de \'u\' kan staan voor het Griekse \'ou\' dat \'niet\' betekent (een niet bestaande plaats); de \'u\' kan ook staan voor het Griekse \'eu\' dat \'goed\' betekent (een goede plaats).
In een utopie wordt volledig recht gedaan aan de morele en rationele principes van de mens. In deze fantasiewereld wordt vaak kritiek op de bestaande orde geprojecteerd en is de utopie een aanklacht tegen sociale ongelijkheid, economische uitbuiting of seksuele repressie.

Het tegenovergestelde van de utopie is de dystopie, een verre van ideale samenleving. \'Dys\' is in het Grieks \'slecht\' (een slechte plaats). In de geneeskunde wordt de term dystopie gebruikt om een afwijkende ligging van organen aan te duiden (verkeerde plaats).