planetoïden

Ook asteroïden genoemd. In het zonnestelsel bevinden zich zwermen van vele miljoenen brokstukken van planetair materiaal met afmetingen tussen enkele mm en meer dan 1000 km. De bekendste zwerm bevindt zich tussen de banen van de planeten Mars en Jupiter, en de grootste leden daarvan (Ceres, Vesta en andere) zijn vanaf de aarde met een bescheiden kijker waarneembaar. Sommige planetoïden beschrijven langgerekte banen die de aardbaan zelfs kunnen snijden en daarbij de aarde zeer dicht kunnen naderen (aardscheerders); een botsing is daarbij geen zeldzame gebeurtenis, maar doorgaans is het brok te klein om schade op aarde te kunnen veroorzaken. Er zijn echter uitschieters: men neemt aan dat 65 miljoen jaar geleden de inslag van een forse planetoïde (in Yucatan) tot de vorming van de Golf van Mexico en de uitroeiing over de gehele aarde van de dinosaurussen en vele andere grotere dieren en planten heeft geleid. Niet lang geleden is in de buitenste regionen van ons zonnestelsel een tweede, nog veel talrijkere zwerm van planetoïden ontdekt, die de Kuipergordel wordt genoemd (naar de Nederlands/Amerikaanse astronoom die het bestaan ervan voorspelde). Ook de voormalige planeet Pluto wordt nu als een (grote) vertegenwoordiger van deze gordel gezien.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke planeet is het verst verwijderd van de zon?


JUIST!NIET JUIST!

Neptunus

Aarde, weer en klimaat > weer, klimaat en atmosfeer

stikstofbeleid

Stikstofbeleid is er op gericht de overmatige hoeveelheid stikstofverbindingen in het milieu terug te dringen. Verbindingen van stikstof met zuurstof (stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2)) komen vooral vrij in de lucht bij verbranding van fossiele brandstoffen, m.n. door verkeer en industrie. Ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof met waterstof) is grotendeels afkomstig van de landbouw, vooral samenhangend met de inrichting van veestallen, bemesting en beweiding. Stikstofverbindingen in de lucht kunnen de bodem verzuren, waardoor de biodiversiteit in de natuur afneemt. Daarnaast zijn ze schadelijk voor de gezondheid via de vorming van ozon (smog) en via een bijdrage aan de vorming van fijnstof. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde, zou de uitstoot van stikstofverbindingen zodanig verminderen dat aan de Europese normen wordt voldaan, maar in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door deze ‘stikstofuitspraak’ is men nu gedwongen de aanleg van nieuwe autowegen en woonwijken uit te stellen/stil te leggen en worden boeren gedwongen maatregelen te nemen om de uitstoot van ammoniak door de veestapel te reduceren.