Srebrenica

Srebrenica is een stad in Bosnië-Herzegovina, vooral bekend geworden door de genocide die hier plaatsvond in 1995. Met de dood (1980) van dictator Tito viel het bindmiddel tussen de verschillende Balkan-staten weg en vlamden oude etnische conflicten weer in alle hevigheid op. Door de daarop volgende burgeroorlog (1991–2001) viel Joegoslavië uiteen in verschillende deelstaten: Slovenië, Kroatië, Bosnië-Herzegovina, Servië, Montenegro en Macedonië. In de heuvels rond Srebrenica, een Islamitisch enclave in een Servisch gebied, werd vanaf het begin van de oorlog hevig gevochten. In 1993 werd Srebrenica door de Verenigde Naties uitgeroepen tot safe-zone, waar Nederlandse veiligheidstroepen (Dutchbat-bataljons) de veiligheid van toegestroomde vluchtelingen moesten garanderen. Door een groot voedseltekort ondernamen de ingesloten mannen vanuit de Srebrenica-enclave plundertochten op Servische dorpen in de omgeving. De spanningen liepen steeds verder op en uiteindelijk veroverde een grote Servische troepenmacht de enclave, omdat de Nederlandse militairen machteloos waren door uitblijvende VN-steun vanuit de lucht. Meer dan 7000 moslims (vnl. jonge mannen) werd onder het oog van Nederlandse militairen afgevoerd en, ondanks toegezegde bescherming, vermoord. De val van de enclave geldt als de ergste daad van genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. Het leidde tot de val van het tweede kabinet-Kok in 2002 en een parlementaire enquête. In 2022 bood Minister Ollongren namens de Nederlandse regering de nabestaanden van de genocide excuses aan voor het falen van de internationale gemeenschap in de bescherming van de mensen van Srebrenica.