Caesar

Gaius Julius (100-44 v Chr.) Veldheer, schrijver, staatsman en 'dictator' in de laatromeinse republiek. Veroverde als 'proconsul' (gouverneur) van Gallië (het gebied dat later Frankrijk ging heten) het merendeel van Frankrijk, België en Engeland, en ontketende in 49 v Chr. een burgeroorlog door met zijn leger de Italiaanse grensrivier de Rubico over te steken ('alea iacta est' - de teerling is geworpen). Na de overwinning op zijn rivaal Pompeius en een korte veldtocht in Klein-Azië ('veni vidi vici' - ik kwam, ik zag, ik overwon) werd hij dictator (alleenheerser) voor het leven. Op de Idus (vijftiende dag) van maart 44 v Chr. werd hij door bezorgde republikeinen onder leiding van zijn vriend Brutus ('et tu Brute' - ook gij, Brutus?) vermoord.
Caesar was niet de eerste Romeinse heerser die de titel 'keizer' kreeg - Rome was toen immers nog een republiek -. De eerste was zijn opvolger Octavianus, benoemd tot 'keizer Augustus' (63 v Chr - 14 n Chr.) en daarmee het begin van het 'Keizerrijk' Rome. Wel is Het woord keizer - in het latijn van toen uitgesproken als kaisar - afgeleid van de naam van Caesar.
Over de moord op Caesar en de daaropvolgende burgeroorlog schreef Shakespeare toneelstukken.
Caesars beschrijvingen van de door zijn troepen gevoerde 'Gallische oorlog' tegen de stammen die in de Noordelijke streken woonden, waaronder Friezen, (andere) Germanen en Kelten, zijn de oudste en eerste teksten over de mensen die hier woonden.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welk irrationeel getal duidt de verhouding aan tussen de omtrek en de middellijn van een cirkel?


JUIST!NIET JUIST!

pi

Aarde, weer en klimaat > weer, klimaat en atmosfeer

stikstofbeleid

Stikstofbeleid is er op gericht de overmatige hoeveelheid stikstofverbindingen in het milieu terug te dringen. Verbindingen van stikstof met zuurstof (stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2)) komen vooral vrij in de lucht bij verbranding van fossiele brandstoffen, m.n. door verkeer en industrie. Ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof met waterstof) is grotendeels afkomstig van de landbouw, vooral samenhangend met de inrichting van veestallen, bemesting en beweiding. Stikstofverbindingen in de lucht kunnen de bodem verzuren, waardoor de biodiversiteit in de natuur afneemt. Daarnaast zijn ze schadelijk voor de gezondheid via de vorming van ozon (smog) en via een bijdrage aan de vorming van fijnstof. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde, zou de uitstoot van stikstofverbindingen zodanig verminderen dat aan de Europese normen wordt voldaan, maar in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door deze ‘stikstofuitspraak’ is men nu gedwongen de aanleg van nieuwe autowegen en woonwijken uit te stellen/stil te leggen en worden boeren gedwongen maatregelen te nemen om de uitstoot van ammoniak door de veestapel te reduceren.