chiraliteit

Het verschijnsel dat sommige moleculen niet met hun spiegelbeeld tot dekking gebracht kunnen worden. Zulke moleculen vertonen optische activiteit waarmee bedoeld wordt dat ze het vlak van gepolariseerd licht draaien. De twee spiegelbeelden heten antipoden of enantiomeren en draaien het vlak van gepolariseerd licht in tegengestelde zin. Voorbeelden zijn links- en rechts-draaiend melkzuur. In de natuur komen zeer veel voorbeelden van chirale moleculen voor en vaak bevatten en produceren organismen slechts één antipode. Hoewel de antipoden in zeer veel opzichten ononderscheidbaar zijn, zoals qua kookpunt en smeltpunt, is hun fysiologische activiteit soms wel zeer verschillend. Dit uit zich in verschillen in smaak en geur maar ook in farmacologische eigenschappen en van chirale medicijnen is het dus soms erg belangrijk te zorgen dat die slechts één antipode bevat omdat de andere inactief of zelfs giftig is.
Zie ook
van 't Hoff.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welk irrationeel getal duidt de verhouding aan tussen de omtrek en de middellijn van een cirkel?


JUIST!NIET JUIST!

pi

Aarde, weer en klimaat > weer, klimaat en atmosfeer

stikstofbeleid

Stikstofbeleid is er op gericht de overmatige hoeveelheid stikstofverbindingen in het milieu terug te dringen. Verbindingen van stikstof met zuurstof (stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2)) komen vooral vrij in de lucht bij verbranding van fossiele brandstoffen, m.n. door verkeer en industrie. Ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof met waterstof) is grotendeels afkomstig van de landbouw, vooral samenhangend met de inrichting van veestallen, bemesting en beweiding. Stikstofverbindingen in de lucht kunnen de bodem verzuren, waardoor de biodiversiteit in de natuur afneemt. Daarnaast zijn ze schadelijk voor de gezondheid via de vorming van ozon (smog) en via een bijdrage aan de vorming van fijnstof. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde, zou de uitstoot van stikstofverbindingen zodanig verminderen dat aan de Europese normen wordt voldaan, maar in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door deze ‘stikstofuitspraak’ is men nu gedwongen de aanleg van nieuwe autowegen en woonwijken uit te stellen/stil te leggen en worden boeren gedwongen maatregelen te nemen om de uitstoot van ammoniak door de veestapel te reduceren.