Verlichting

Intellectuele beweging die begon in Engeland in de zeventiende eeuw (Locke) en zich verspreidde over Frankrijk (Voltaire, Diderot) en Duitsland (Lessing en Wolff), en uiteindelijk haar voltooiing vond in Kant.
De Verlichting streefde ernaar de mensen te bevrijden van hun onmondigheid. Ze wilde een einde maken aan de macht van het bijgeloof en de vooroordelen. De mens moest voortaan alleen dat als waar aannemen wat hij met zijn eigen rede als waar had ingezien. De Verlichting ging gepaard met een naïef-idealistisch vooruitgangsgeloof: zolang de mens zich alleen van zijn rede zou bedienen, zou het met zijn vrijheid, waardigheid en geluk de goede kant op gaan.
De gelijkheid voor de wet van alle mensen (voor zover ze zich door hun rede laten leiden) en tolerantie op het gebied van godsdienst en levensovertuiging zijn de politieke grondwaarden van de Verlichting.
Zie ook in het hoofdstuk Geschiedenis:1450-1815.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke Oost-Europese componist schreef de symfonie Uit de Nieuwe Wereld?


JUIST!NIET JUIST!

Antonín Dvorák

utopie

Utopie is een in de fantasie geconstrueerde ideale (maatschappelijke) toestand, afgeleid van de titel van het beroemde traktaat Utopia (1516) van Thomas More, die men vrij zou kunnen vertalen met \'Nergenshuizen\'. \'Topos\' is Grieks voor \'plaats\' en de \'u\' kan staan voor het Griekse \'ou\' dat \'niet\' betekent (een niet bestaande plaats); de \'u\' kan ook staan voor het Griekse \'eu\' dat \'goed\' betekent (een goede plaats).
In een utopie wordt volledig recht gedaan aan de morele en rationele principes van de mens. In deze fantasiewereld wordt vaak kritiek op de bestaande orde geprojecteerd en is de utopie een aanklacht tegen sociale ongelijkheid, economische uitbuiting of seksuele repressie.

Het tegenovergestelde van de utopie is de dystopie, een verre van ideale samenleving. \'Dys\' is in het Grieks \'slecht\' (een slechte plaats). In de geneeskunde wordt de term dystopie gebruikt om een afwijkende ligging van organen aan te duiden (verkeerde plaats).