paradigma (psychologie)

Een paradigma is een geheel van opvattingen dat in een bepaalde periode zo dominant is in de samenleving, dat ook de wetenschap ze als vanzelfsprekend uitgangspunt neemt voor onderzoek en theorievorming. Aan het begin van de psychologie als wetenschap was het heersende paradigma dat de mens wordt bepaald door zijn aangeboren aard. Na de Tweede Wereldoorlog vond een ingrijpende paradigmawisseling ('paradigmashift') plaats: de maakbare mens. Het enige dat je van een mens kunt kennen is zijn gedrag en dat gedrag wordt gevormd in een leerproces. In de psychologie vertaalde zich dat in het behaviorisme. In de jaren zeventig werd dit als te schraal gezien. Een mens is meer dan zijn gedrag, hij heeft een innerlijk leven, kan denken, ook nadenken over zichzelf. De cognitieve psychologie werd dominant. En ook nu (2019) kan men door alles wat gaandeweg bekend wordt over de hersenen, opnieuw van een paradigmawisseling spreken. De neuropsychologie is de belangrijkste tak van de wetenschappelijke psychologie geworden.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke kunstenaar behoorde niet tot de Cobragroep?


JUIST!NIET JUIST!

Kees van Dongen

tapijt van Bayeux

In de tweede helft van de elfde eeuw (na de slag bij Hastings,1066) geborduurd wandkleed (ten onrechte tapijt genoemd) van 70 meter lang en 50 cm hoog. Het beeldt de voorbereiding uit voor de overtocht naar en de verovering van Engeland door hertog Willem van Normandië. Op het wandkleed zien we hoe de Engelse graaf Harold een eed van trouw zweert aan hertog Willem, die echter zelf zijn zinnen op Engeland gezet had.
Harold liet zich niettemin tot koning kronen. Dus verbrak hij zijn eed. Overduidelijk wordt op het kleed getoond hoe deze eedbreuk door God gestraft wordt: Harold wordt bij Hastings door Willem verslagen en sneuvelt.
Over het ontstaan van het kleed is weinig bekend, vroeger dacht men dat Willems echtgenote, Mathilda, de opdrachtgeefster was; tegenwoordig ziet men Odo, bisschop van Bayeux en halfbroer van hertog Willem, als de degene die het initiatief nam, overigens zonder harde bewijzen. Het borduurwerk is zeer levendig en geeft bovendien allerlei interessante details over het leven van de elfde- eeuwse krijgers (ridders). (PL)