radioastronomie

De tak van de astronomie die zich bezighoudt met de waarneming van radiostraling uit de wereldruimte. Doordat die straling nauwelijks in de interstellaire ruimte wordt geabsorbeerd, kan men met behulp ervan ver in die ruimte doordringen en bijvoorbeeld het centrum en de spiraalarmen van ons eigen Melkwegstelsel waarnemen, die voor zichtbaar licht ontoegankelijk zijn. Voor dit doel zijn reusachtige radiotelescopen gebouwd; een van de eerste en grootste staat in de bossen bij Westerbork. Van meer recente datum is het nog in aanbouw zijnde netwerk van LOFAR, dat grotendeels op (Noord-)Nederlands grondgebied staat. LOFAR bestaat niet uit grote, beweeglijke radioschotels, zoals de Westerbork-radiotelescoop, maar uit duizenden onopvallende sensoren die samen één ‘virtuele’ radiotelescoop vormen. De Nederlandse astronomen J.H. Oort en H.C. van de Hulst hebben bij de ontwikkeling van de radioastronomie een pioniersrol gespeeld.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welk irrationeel getal duidt de verhouding aan tussen de omtrek en de middellijn van een cirkel?


JUIST!NIET JUIST!

pi

Aarde, weer en klimaat > weer, klimaat en atmosfeer

stikstofbeleid

Stikstofbeleid is er op gericht de overmatige hoeveelheid stikstofverbindingen in het milieu terug te dringen. Verbindingen van stikstof met zuurstof (stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2)) komen vooral vrij in de lucht bij verbranding van fossiele brandstoffen, m.n. door verkeer en industrie. Ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof met waterstof) is grotendeels afkomstig van de landbouw, vooral samenhangend met de inrichting van veestallen, bemesting en beweiding. Stikstofverbindingen in de lucht kunnen de bodem verzuren, waardoor de biodiversiteit in de natuur afneemt. Daarnaast zijn ze schadelijk voor de gezondheid via de vorming van ozon (smog) en via een bijdrage aan de vorming van fijnstof. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde, zou de uitstoot van stikstofverbindingen zodanig verminderen dat aan de Europese normen wordt voldaan, maar in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door deze ‘stikstofuitspraak’ is men nu gedwongen de aanleg van nieuwe autowegen en woonwijken uit te stellen/stil te leggen en worden boeren gedwongen maatregelen te nemen om de uitstoot van ammoniak door de veestapel te reduceren.