Johan van Oldenbarnevelt

(1547-1619). Staatsman, van 1586 tot zijn dood landsadvocaat van Holland, leider van de buitenlandse politiek van de mede door hem tot stand gebrachte Republiek. Hij bewerkstelligde in 1609 de totstandkoming van het Twaalfjarig Bestand met Spanje tegen de zin van prins Maurits, tegenover wie hij vervolgens ook kwam te staan door zijn keuze voor de Remonstranten. In 1617 namen de tegenstellingen zulke scherpe vormen aan dat Maurits meende te moeten ingrijpen. Dit leidde in 1618 tot de arrestatie van Van Oldenbarnevelt en een aantal medestanders (onder wie Hugo de Groot) en in 1619 tot zijn executie. De terechtstelling vond plaats op het Binnenhof in Den Haag. Vondel wijdde enkele gedichten aan Oldenbarnevelt ('Het Stockske'), en hekelde Maurits en de rechters in zijn Palamedes (1625).

Zie ook raadpensionaris en waardgelders.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke Oost-Europese componist schreef de symfonie Uit de Nieuwe Wereld?


JUIST!NIET JUIST!

Antonín Dvorák

utopie

Utopie is een in de fantasie geconstrueerde ideale (maatschappelijke) toestand, afgeleid van de titel van het beroemde traktaat Utopia (1516) van Thomas More, die men vrij zou kunnen vertalen met \'Nergenshuizen\'. \'Topos\' is Grieks voor \'plaats\' en de \'u\' kan staan voor het Griekse \'ou\' dat \'niet\' betekent (een niet bestaande plaats); de \'u\' kan ook staan voor het Griekse \'eu\' dat \'goed\' betekent (een goede plaats).
In een utopie wordt volledig recht gedaan aan de morele en rationele principes van de mens. In deze fantasiewereld wordt vaak kritiek op de bestaande orde geprojecteerd en is de utopie een aanklacht tegen sociale ongelijkheid, economische uitbuiting of seksuele repressie.

Het tegenovergestelde van de utopie is de dystopie, een verre van ideale samenleving. \'Dys\' is in het Grieks \'slecht\' (een slechte plaats). In de geneeskunde wordt de term dystopie gebruikt om een afwijkende ligging van organen aan te duiden (verkeerde plaats).