Friese vrijheid

'Liever dood dan slaaf!' Die uitdrukking staat volgens De Kanon fan de Fryske Skiednis model voor de typisch Friese cultuur aan het eind van de Middeleeuwen, de Friese vrijheid. In Friesland bestond was er geen centraal gezag en geen hoge adel. Dat betekent dat de macht in handen was van plaatselijke leiders, die hun eigen kleine legers hadden en elkaar bevochten. Niemand won en het leidde tot veel chaos. Door die te bedwingen kon hertog Albert van Saksen in 1498 zijn gezag vestigen; het betekende het einde van de Friese vrijheid.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke kunstenaar behoorde niet tot de Cobragroep?


JUIST!NIET JUIST!

Kees van Dongen

tapijt van Bayeux

In de tweede helft van de elfde eeuw (na de slag bij Hastings,1066) geborduurd wandkleed (ten onrechte tapijt genoemd) van 70 meter lang en 50 cm hoog. Het beeldt de voorbereiding uit voor de overtocht naar en de verovering van Engeland door hertog Willem van Normandië. Op het wandkleed zien we hoe de Engelse graaf Harold een eed van trouw zweert aan hertog Willem, die echter zelf zijn zinnen op Engeland gezet had.
Harold liet zich niettemin tot koning kronen. Dus verbrak hij zijn eed. Overduidelijk wordt op het kleed getoond hoe deze eedbreuk door God gestraft wordt: Harold wordt bij Hastings door Willem verslagen en sneuvelt.
Over het ontstaan van het kleed is weinig bekend, vroeger dacht men dat Willems echtgenote, Mathilda, de opdrachtgeefster was; tegenwoordig ziet men Odo, bisschop van Bayeux en halfbroer van hertog Willem, als de degene die het initiatief nam, overigens zonder harde bewijzen. Het borduurwerk is zeer levendig en geeft bovendien allerlei interessante details over het leven van de elfde- eeuwse krijgers (ridders). (PL)