CPN

Communistische Partij Nederland. Nederlandse afdeling van de Derde Internationale, die vanuit de Sovjet-Unie werd geleid. Radicalen in de SDAP, die tégen reformisme en vóór revolutie waren, richtten in 1907 een eigen blad, De Tribune, op, scheidden zich in 1909 af en stichtten in 1918 de CPH (Communistische partij Holland), die in 1935 werd omgedoopt tot CPN.
Tijdens de bezetting speelde de CPN, na aanvankelijke aarzeling, een vooraanstaande rol in het verzet. Haar illegale blad heette De Waarheid (legaal dagblad 1945-1990). In 1946 boekte de CPN een eenmalig verkiezingssucces: tien zetels in de Tweede Kamer van toen nog 75 zetels.
De bekendste politieke leiders van de CPN waren David Wijnkoop in de jaren dertig en Paul de Groot na 1945. Verscheidene vooraanstaande intellectuelen zijn kortere of langere tijd lid geweest van de CPH/CPN: onder andere Frans Goedhart, Jacques de Kadt , A.J. Koejemans, Henriëtte Roland Holst, Jan Romein, Henk Sneevliet en Theun de Vries.
Bij de Kamerverkiezingen van 1989 trad de CPN niet meer zelfstandig op, maar als onderdeel van de formatie Groen Links. In juli 1991 besloot de CPN zichzelf op te heffen en op te gaan in de partij Groen Links.
Zie ook communisme en Russische Revolutie.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke kunstenaar behoorde niet tot de Cobragroep?


JUIST!NIET JUIST!

Kees van Dongen

tapijt van Bayeux

In de tweede helft van de elfde eeuw (na de slag bij Hastings,1066) geborduurd wandkleed (ten onrechte tapijt genoemd) van 70 meter lang en 50 cm hoog. Het beeldt de voorbereiding uit voor de overtocht naar en de verovering van Engeland door hertog Willem van Normandië. Op het wandkleed zien we hoe de Engelse graaf Harold een eed van trouw zweert aan hertog Willem, die echter zelf zijn zinnen op Engeland gezet had.
Harold liet zich niettemin tot koning kronen. Dus verbrak hij zijn eed. Overduidelijk wordt op het kleed getoond hoe deze eedbreuk door God gestraft wordt: Harold wordt bij Hastings door Willem verslagen en sneuvelt.
Over het ontstaan van het kleed is weinig bekend, vroeger dacht men dat Willems echtgenote, Mathilda, de opdrachtgeefster was; tegenwoordig ziet men Odo, bisschop van Bayeux en halfbroer van hertog Willem, als de degene die het initiatief nam, overigens zonder harde bewijzen. Het borduurwerk is zeer levendig en geeft bovendien allerlei interessante details over het leven van de elfde- eeuwse krijgers (ridders). (PL)