Heerlijkheid Friesland

Het kerngebied tussen Zuiderzee en Lauwers wist steeds Hollandse, Utrechts-Gelderse en Bourgondische overheersing te vermijden, zich beroepend op zogenaamde privileges van Karel de Grote en Rooms Koning Willem II (de 'Friese vrijheid'). In 1524 erkenden zij het gezag van Karel V als landsheer. De Groninger Ommelanden, die ook tot Friesland hoorden, kwamen toen in de greep van de stad Groningen.
Met de keuze (1584) van Willem Lodewijk (1560-1620) kwam het Friese stadhouderschap voorgoed in handen van het Huis Nassau. De Friezen raakten al vroeg betrokken in de opstand tegen het Spaanse gezag.
Tijdens de Republiek bestond de Friese Statenvergadering (landdag) uit afgevaardigden van de vier 'kwartieren': dat van de elf steden en de drie plattelandsdistricten, verdeeld in dertig grietenijen, elk met een grietman aan het hoofd. Aan de trage besluitvorming herinnert nog de uitdrukking 'op z'n elf-en-dertigst'. Leeuwarden was zetel van het bestuur, en door de aanwezigheid van de stadhouder plaats van een sober hofleven. De verkiezing van Willem IV tot stadhouder van alle gewesten in 1747 betekende het vertrek van het hof naar Den Haag.
Al in 1585 werd in Franeker een hogeschool gesticht, die in de eerste helft van de zeventiende eeuw bloei kende.

De universiteit van Franeker

Franeker

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Wie schreef deze dichtregel: 'Dag ventje met de vis op de vaas met de bloem ploemploem'?


JUIST!NIET JUIST!

Paul van Ostaijen

afasie

Verzamelnaam voor alle taalstoornissen die het gevolg zijn van een niet-aangeboren hersenbeschadiging, zoals een herseninfarct of -bloeding. Verschijnselen lopen uiteen van milde woordvindingsmoeilijkheden tot geen woord meer kunnen uitbrengen. Ook taal begrijpen loopt van geen merkbaar probleem tot zeer ernstige stoornissen. Spreken, begrijpen, lezen en schrijven kunnen bijna onafhankelijk van elkaar in willekeurige mate zijn aangedaan, en dat geldt zelfs voor de verschillende talen die iemand machtig is.