kolonialisme

In het algemeen de neiging van staten om gebieden te bezetten uit economische en/of strategische overwegingen. In het bijzonder de economische kolonisatie die buiten Europa sinds de grote ontdekkingsreizen werd toegepast door Europese landen. Portugal en Spanje als eersten, iets later ook Engelsen en Hollanders. De handel zelf werd meestal overgelaten aan (semi-)particuliere compagnieën op zogeheten handelsposten. Sinds de achttiende eeuw groeide de gedachte dat koloniën ook een actief bestuur behoefden en dat de westerse beschaving moest worden overgedragen. Men spreekt dan van modern imperialisme. Het vaak gewelddadige losmakingsproces van het `moederland' heet dekolonisatie en heeft zich vooral na 1945 sterk doorgezet.
Zie ook
Verenigde Oost-Indische Compagnie

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke planeet is het verst verwijderd van de zon?


JUIST!NIET JUIST!

Neptunus

Aarde, weer en klimaat > weer, klimaat en atmosfeer

stikstofbeleid

Stikstofbeleid is er op gericht de overmatige hoeveelheid stikstofverbindingen in het milieu terug te dringen. Verbindingen van stikstof met zuurstof (stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2)) komen vooral vrij in de lucht bij verbranding van fossiele brandstoffen, m.n. door verkeer en industrie. Ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof met waterstof) is grotendeels afkomstig van de landbouw, vooral samenhangend met de inrichting van veestallen, bemesting en beweiding. Stikstofverbindingen in de lucht kunnen de bodem verzuren, waardoor de biodiversiteit in de natuur afneemt. Daarnaast zijn ze schadelijk voor de gezondheid via de vorming van ozon (smog) en via een bijdrage aan de vorming van fijnstof. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde, zou de uitstoot van stikstofverbindingen zodanig verminderen dat aan de Europese normen wordt voldaan, maar in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door deze ‘stikstofuitspraak’ is men nu gedwongen de aanleg van nieuwe autowegen en woonwijken uit te stellen/stil te leggen en worden boeren gedwongen maatregelen te nemen om de uitstoot van ammoniak door de veestapel te reduceren.