Guatemala: Tikal

Met Calakmul in Mexico was Tikal een van de grootste en machtigste steden uit de Maya-cultuur. De bloei lag tussen 300 en 850, maar een jarenlange oorlog met Calakmul had een uitputting van grondstoffen en het verval van de stad tot gevolg. De laatste inscriptie dateert uit 889. De stad werd in 1848 in de jungle ontdekt, de opgravingen begonnen pas een eeuw later. Men legde een stad bloot met ongeveer 3000 ruïnes van tempels, platforms, paleizen, graftombes en andere monumenten, verspreid over 60 km2. Vermoedelijk was de totale omvang twee keer zo groot en woonden er 100.000 tot 200.000 mensen. In Tikal staan o.a. zes grote tempelpiramides tussen 40 en 70 m hoog. Meest bekend is de Tempel van de Grote Jaguar, gewijd aan de vorst Jasaw Chan K'awil, die in 695 Calakmul versloeg. De ruïnes van Tikal vormden de achtergrond in de eerste Star Wars film (Episode IV: A New Hope) van George Lucas.

Quizvraag v/d week

Woord v/d week

Meest gezocht deze week

Welke planeet is het verst verwijderd van de zon?


JUIST!NIET JUIST!

Neptunus

Aarde, weer en klimaat > weer, klimaat en atmosfeer

stikstofbeleid

Stikstofbeleid is er op gericht de overmatige hoeveelheid stikstofverbindingen in het milieu terug te dringen. Verbindingen van stikstof met zuurstof (stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2)) komen vooral vrij in de lucht bij verbranding van fossiele brandstoffen, m.n. door verkeer en industrie. Ammoniak (NH3, een verbinding van stikstof met waterstof) is grotendeels afkomstig van de landbouw, vooral samenhangend met de inrichting van veestallen, bemesting en beweiding. Stikstofverbindingen in de lucht kunnen de bodem verzuren, waardoor de biodiversiteit in de natuur afneemt. Daarnaast zijn ze schadelijk voor de gezondheid via de vorming van ozon (smog) en via een bijdrage aan de vorming van fijnstof. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde, zou de uitstoot van stikstofverbindingen zodanig verminderen dat aan de Europese normen wordt voldaan, maar in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door deze ‘stikstofuitspraak’ is men nu gedwongen de aanleg van nieuwe autowegen en woonwijken uit te stellen/stil te leggen en worden boeren gedwongen maatregelen te nemen om de uitstoot van ammoniak door de veestapel te reduceren.