BEKNOPTE
ENCYCLOPEDIE
VOOR DE ALGEMENE
ONTWIKKELING

Met deze knop laat u zich verrassen. Het programma kiest willekeurig een onderwerp. U kunt deze functie ook gebruiken voor een kennisquiz.

Nederlandse letteren tot 1830

Ruim zes eeuwen Nederlandse letterkunde, van Veldeke tot Tollens, in  zo'n negentig trefwoorden. Daarbij liefst ook nog de citaten die ieder dient te kennen, titels van de bekendste werken, namen van literaire organisaties en wat letterkundige begrippen. Er blijft dan ruimte over voor een veertigtal auteurs wier namen tot de intellectuele bagage van iedere ontwikkelde Nederlander zouden moeten behoren. Dat lijkt niet zo weinig, maar voor wie enigszins thuis is in onze oudere letterkunde leidt deze beperking tot pijnlijke leemtes. Als we Hooft en Bredero al hebben, moet hun collega-toneelschrijver Coster wel worden weggelaten; aan het belang van Hadewijch moest de aandoenlijke Suster Bertken, ingemetseld in haar Utrechtse kluis, worden opgeofferd. Dilemma's blijven zich voordoen: moet Revius worden gekozen, om de huidige waardering van zijn poëtische kwaliteit, en de katholieke dichter Stalpart van der Wielen niet, met zijn meer dan duizend religieuze liederen? Iemand als Weyerman hoort niet tot de traditionele canon, weglaten dus? Daarmee wordt geen recht gedaan aan de recente geestdriftige pleidooien voor zijn bijzondere kwaliteiten. De canon is per slot van rekening veranderbaar.

In dit hoofdstuk is voor een vrij conservatieve aanpak gekozen, overeenkomstig de gerichtheid op de gemeenschappelijke culturele kennis. De periodegrens is bij 1830 gelegd, toen met het doorzetten van de romantische beweging klassieke tradities werden doorbroken. Men vindt hier auteurs, werken en begrippen waar ieder wel eens van gehoord zou kunnen hebben, terwijl aan de belangrijkste ervan wat extra regels worden besteed. Buiten het vaste patroon valt de toevoeging van enkele Nederlandse auteurs die schreven in het Latijn (Erasmus en Janus Secundus) of in het Frans (Belle van Zuylen), evenals van enige uitgevers die een belangrijke culturele rol hebben gespeeld. Van de keuze voor het meer bekende werd de Zuid-Nederlandse literatuur van na 1600 het slachtoffer: figuren als De Harduwijn, De Swaen en Jan Frans Willems belandden bij de selectie onder de streep. Vóór 1600 vinden we daarentegen bijna niets dan Zuid-Nederlanders. Het weerspiegelt een geschiedenis waarin parallelle en gescheiden ontwikkelingen elkaar hebben opgevolgd, zonder dat daarmee de eenheid van de literatuur in het Nederlands is verbroken.

 Eddy Grootes


Volg CultureelWoordenboek.nl:



Gratis maar niet voor niks
De inhoud van het Cultureel Woordenboek is gratis, want de schrijvers worden niet betaald. Maar hosting en webbeheer krijgen we niet voor niks. We hebben dus wat financiële steun nodig. Wordt onze helpende vriend en maak € 12 (of meer) over. Hoe?
Kijk onder Vriend worden?

paginatop