BEKNOPTE
ENCYCLOPEDIE
VOOR DE ALGEMENE
ONTWIKKELING

Met deze knop laat u zich verrassen. Het programma kiest willekeurig een onderwerp. U kunt deze functie ook gebruiken voor een kennisquiz.

Nederlandse geschiedenis 1813 - 1900

Het is een kunstgreep om de loop van de geschiedenis van een staat of een volk van jaartal tot jaartal te laten verlopen. Maar als men langere tijdsperioden voor de overzichtelijkheid in kortere perioden wil verdelen moet wel.
In dit geval laten we de Nederlandse negentiende eeuw beginnen direct na de zogenoemde Franse tijd, als Napoleons troepen ons land verlaten hebben en de oudste zoon van onze laatste stadhouder als Koning Willem I uit Engeland op het strand van Scheveningen enthousiast wordt binnengehaald. Voor de overgang van deze periode naar de volgende kozen we het ronde jaartal 1900. Niet omdat in maart van dat jaar in Amsterdam de voetbalclub Ajax werd opgericht, ook niet omdat in oktober de dan twintigjarige Koningin Wilhelmina haar verloving met hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin bekend maakte of omdat zij in november de Zuid-Afrikaanse Boerenleider  Paul Kruger als gast ontving nadat zij hem met een Nederlands oorlogsschip uit het door de Engelsen bezette Zuid-Afrika had laten halen. Nee, gewoon uit conventie: de millenniumwisseling van negentiende naar twintigste eeuw.

In de 87 jaar tussen deze beide mijlpalen werd Nederland wel kleiner, door de afscheiding van België en Luxemburg, maar er was ook een grote technologische vooruitgang.  Er werd hard gewerkt aan de aanleg van nieuwe waterwegen en spoorlijnen. Stoommachines kwamen er behalve in locomotieven en stoomschepen ook in de industrie en bouw (heimachines!).
Met de grondwet van 1848 werd een nieuwe grondwet van kracht, opgesteld door de liberale voorman Thorbecke, waarmee de macht van de koning werd beperkt ten gunste van ministers en parlement.  En er kwamen verkiezingen van leden van de Tweede Kamer, de Provinciale Staten en Gemeenteraden. Nog wel niet echt democratisch omdat alleen de welgestelden stemrecht kregen, maar toch, de eerste stappen op weg naar een parlementaire democratie waren wel gezet.

De geschiedenis van Nederland is nooit goed los te zien van wat elders in Europa en de wereld gebeurde. Daarom zijn er waar toepasselijk links gelegd tussen onderwerpen uit dit puur op Nederland gerichte hoofdstuk en die uit het hoofdstuk Internationale geschiedenis op deze site.  

 Dolph Kohnstamm en André van Os


Volg CultureelWoordenboek.nl:



Gratis maar niet voor niks
De inhoud van het Cultureel Woordenboek is gratis, want de schrijvers worden niet betaald. Maar hosting en webbeheer krijgen we niet voor niks. We hebben dus wat financiële steun nodig. Wordt onze helpende vriend en maak € 10 (of meer) over. Hoe?
Kijk onder Vriend worden?

paginatop