BEKNOPTE
ENCYCLOPEDIE
VOOR DE ALGEMENE
ONTWIKKELING

Met deze knop laat u zich verrassen. Het programma kiest willekeurig een onderwerp. U kunt deze functie ook gebruiken voor een kennisquiz.

Geografie en demografie van Nederland

Nederland is een klein land, gelegen in de delta van de West Europese laagvlakte aan de monding van een drietal grote rivieren.
In het buitenland is ons land bekend door de polders, molens en bloembollenvelden én de steden waar van alles mag en kan. Dat is echter een oppervlakkig beeld, dat overigens wel lang stand lijkt te houden.
Maar om verder te kijken dan deze stereotype beeldvorming biedt de geografie een helder perspectief.
De geografie is erop gericht de ruimtelijke omgeving te verkennen en de basisvragen zijn daarom "welk verschijnsel bevindt zich waar, waarom daar, hoe verhoudt zich dat met verschijnselen elders, hoe is het daar en welke oplossingen zijn daar gekozen en waarom"
Het is dus een wetenschap die sterk naar samenhang kijkt, vergelijkende methoden toepast en waarbij de schaal waarop een ontwikkeling zich voordoet, een belangrijke rol speelt. Verschijnselen in de samenleving en in de natuurlijke omgeving zijn te bestuderen op lokale, regionale, nationale en internationale schaal. Dat geeft een beeld van de ruimtelijke samenhang maar ook van de spanningen tussen die dimensies.  En juist die ruimtelijke samenhang is in ons land bijzonder.

Een aantal maar algemene geologische begrippen - niet speciaal voor Nederland - staan in het hoofdstuk De aarde, het weer en het klimaat.

Nederland is een klein en dichtbevolkt land waar 24% van het oppervlak beneden het zeeniveau ligt en juist daar woont 60% van de bevolking. Dat heeft grote gevolgen voor de inrichting van het land en de menselijke activiteiten die hun sporen in het landschap achterlaten: wonen, werken, verkeer en recreatie.
De samenhang tussen natuurlijke omgeving en inrichting door de mens is heel duidelijk zichtbaar in de verwevenheid van: water, bodem, landschap, vegetatie en occupatie.

Ons land heeft een grote variatie aan landschapstypen met allemaal een eigen karakter. Het landschap en de bodem zijn geologisch gezien jong in Nederland; zo ontstond bijvoorbeeld de grootste omvang van de Zuiderzee pas rond 1200 waardoor de aanleg van dammen en dijken noodzakelijk werd en werden de jonge duinen in de Middeleeuwen gevormd.
Het altijd aanwezige probleem van wateroverlast en overstromingen heeft het Nederlandse grondgebied gemaakt tot wat het nu is: meer dan 5000 polders met een eigen bemaling en waterpeil. En met een eigen bestuursvorm: de waterschappen, die de oudste zelfstandige openbare bestuursorganen in ons land zijn. De waterschapsgeschiedenis gaat terug tot in de vroege Middeleeuwen en de oude molens en gemalen die nog uit het verleden stammen,staan nu dan ook op de lijst van het werelderfgoed.

De ligging van Nederland aan de Noordzee in het deltagebied had ook grote voordelen: lucratieve scheepvaart, winstgevende handel, visserij en veel internationale contacten.  Dat was en is een grote bron van inkomsten en ook de functie van verkeersknooppunt heeft het land geen windeieren gelegd.

De bevolking zelf heeft een grote verandering doorgemaakt, zowel in omvang als in samenstelling. De bevolking wordt ouder en vergrijzing vraagt om de nodige maatregelen. Met de komst van nieuwe Nederlanders met een andere culturele achtergrond zijn de steden veranderd doordat zij zich veelal vestigen in de oude wijken met alle problemen van dien.
De grote bevolkingsconcentratie brengt een aantal knelpunten met zich mee zoals: een groot ruimtebeslag voor wegen en spoorwegen, uitbreiding van gemeenten voor nieuwbouwwijken, files door woonwerkverkeer, noodzaak van renovatie en sanering in steden en milieuproblemen. Door middel van de Ruimtelijke Ordening zal de overheid op dit soort vragen antwoord moeten hebben om Nederland leefbaar en welvarend te houden.

Trudy Elsenaar-Tijsze


Volg CultureelWoordenboek.nl:



Gratis maar niet voor niks
De inhoud van het Cultureel Woordenboek is gratis, want de schrijvers worden niet betaald. Maar hosting en webbeheer krijgen we niet voor niks. We hebben dus wat financiële steun nodig. Wordt onze helpende vriend en maak € 12 (of meer) over. Hoe?
Kijk onder Vriend worden?

paginatop